آشنایی با درختچه مینیاتوری بن سای

آشنایی با درختچه مینیاتوری بن سای

معرفی درختچه مینیاتوری بن سای و آموزش پرورش بن سای

مفهوم واژه بن‌ سای

در ژاپنی بن (Bon) به معنی بشقاب (سینی و گلدان) و سای (Sai) به معنی کشت و کار است ولی به طور کلی ترکیب بن‌سای (Bonsai) را می‌توان کاشته شده در سینی یا از نظر ترجمه ژاپنی آن را «درخت در گلدان» معنا کرد. از آنجا که پرورش گیاه به صورت بن‌سای، شبیه سازی شکل درخت در اندازه کوچک‌تر  و مینیاتوری است، در زبان فارسی واژه بن‌سای به معنای دارسان (همانند دار و درخت) می باشد.

تاريخچه پيداش بن‌سای

از اولین کسانی که از درختچه های طبیعی استفاده کردند و در منازل و باغ های خود، کاشت درختچه های مینیاتوری را رواج دادند و کم کم درختچه های کوچک را به داخل گلدان انتقال دادند و استفاده های تزیینی و دکوری از درختچه های مینیاتوری در گلدان کردند چنی ها بودند. همزمان با چینی ها ژاپنی ها نیز کار کاشت درختچه های مینیاتوری و زینتی در گلدان را شروع کردند و البته با ظرافت بیشتر. با توجه به تاریخ و اطلاعات به دست آمده فلسفه پیدایش درختچه های مینیاتوری بن سای مربوط به اوایل قرن چهاردم می رسد. البته این زمان دقیق نیست و با توجه به شواهد به دست آمده پرورش بن سای و کاشت درختچه های بن سای مربوط به حدود هزار سال قبل در چین است.

پرورش بن سای فلسفه های مختلف و جذابی دارد. در کشور ژاپن فلسفه پیدایش بن سای بیانگر ترکیب عقاید قدرتمند و با قدمت و هماهنگی و هارمونی بین طبیعت، روح و انسان است. ژاپنی ها از این درختچه به شکل نمادین در مراسم های خود استفاده می کردند و این گیاه مقدس را بسیار قابل احترام می دانستند تا جایی که اصلا این درختچه را بیرون از منزل قرار نمی دادند. با گذشت زمان تنوع بن سای بالا رفت و مدل های مختلف آن پرورش داده شد. این هنر ادامه یافت تا این که در قرن های هفدهم و هجدهم به اوج موفقیت رسید. تفاوتی که بن سای با گذشت زمان پیدا کرد ظرف کاشتش بود که متنوع تر و البته کوچکتر شدند.

در کشور ژاپن بن سای نوعی هویت و تاریخ محسوب می شود و بسیار برایشان مقدس و قابل احترام هست. نگهداری از انواع بن سای با مدل های مختلف به نوعی ترویج هنر،فرهنگ و سنت این کشور می باشد. واژه بن سای و درختچه های مینیاتوری توسط افرادی که به ژاپن سفر می کردند به سراسر جهان منتقل شد و از بن سای به عنوان درختچه های کوچک و فانتزی که نمایش کوچک و ظریفی از درختان بزرگ و ستبر در گلدان های کوچک و مینیاتوری است یاد میشد. پس از آشنایی اکثرا افراد جهان با بن سای این گیاه جذاب در نمایشگاه های معتبر و جهانی که در کشور فرانسه برگزار می شد حضور پیدا کرد و به طور رسمی معرفی شد.

امروزه بن سای نماد و بیانگر فرهنگ و سنت در کشور ژاپن و چین می باشد و مثل گذشته دیگر محدود به خانواده های ثروتمند و دارای موقعیت اجتماعی بالا نمی باشد. در حال حاضر در جای جای جهان از درختچه های بن سای در منازل استفاده می شود و از زیبایی درختان بزرگ در اندازه های مینیاتوری لذت می برند.

بونسای، انواع بن سای، نگهداری بنسای در منزل، سفارش بن سای گلدار ارزان قیمت در گلفروشی آنلاین بونسای پارسی گل

تفاوت درختچه بن سای با درختچه های زینتی

درختچه بن سای به علت رشد در يك محيط محدود و کوچک، از نظر تبادلات مواد غذايي، با درخت و درختچه هایی كه در باغچه يا طبیعت رشد مي كنند متفاوت است .درختان و درختچه ها برای جذب مواد غذایی ریشه خود را در خاک گسترش می دهند و شاخه های آنها با توجه به میزان مواد غذایی، نور و دیگر نیاز های حیاتی که از محیط می گیرند رشد می کنند .درختان تا جايي كه ريشه گسترده شود و توانايي ارسال مواد غذايي را به قسمت های بالاتر را داشته باشند رشد می کنند و افزایش ارتفاع خواهند داشت، پس از آن به مرور زمان سن درخت افزایش پیدا کرده و کم کم درخت رو به پیری رفته و سرانجام از بین خواهد رفت. اما در درختچه بن سای به این شکل نیست ميزان تبادلات ريشه و اندام هوايي در بن ساي، به پرورش دهنده آن بستگي دارد. هرچه میزان تبادلات بيشتر باشد، بن ساي بلندتر مي‌شود و رشد بیشتری خواهد داشت. در درختچه بن سای تعادل میان اندام های هوایی گیاه و اندام های زمینی حائز اهمیت است هرچه این تعادل بیشتر باشد رشد گیاه مناسب تر خواهد بود.

تفاوت دیگر درختچه بن سای با دیگر درختچه ها در عمر بالای آن است. ریشه گیاه بن سای نیاز به هرس مرتب و برنامه ریزی شده دارد هرس مرتب و منظم موجب تولید اندام های جدید و جوان می شود و همین امر موجب طولانی کردن عمر گیاه می گردد. ضمن این که باتوجه به ارتفاع کوتاه بن سای، گیاه می تواند به راحتی مواد غذایی را به قسمت های بالایی انتقال دهد و رشد گیاه بدون هیچ مشکلی ادامه پیدا کند.

مراحل پرورش بن سای

1-پس از این که گیاه مورد نظر خود برای پرورش به شکل بن سای را انتخاب کردید باید دور تا دور گیاه خالی شود و گیاه با کمترین میزان ریشه با رعایت نکات باغبانی از محل رویش خود جدا شود.

2- گیاه را که از محل رویش خود جدا کردید حتما با یک گونی یا پارچه دور تا دور ریشه را بپوشانید و پس از آن با استفاده از نخ و سیم گونی و پارچه را محکم کنید.

3- ریشه ها باید کوتاه شوند اما کوتاه کردن ریشه کاملا تخصصی باید باشد اگر از قسمت های درست ریشه کوتاه نشود به ریشه آسیب وارد شده و گیاه از بین خواهد رفت. بهتر است که کوتاه کردن ریشه به شکل مورب انجام پذیرد. نکته ضروری در قطع کردن ریشه ها تخصص لازم است اگر تخصص لازم در انجام این کار را ندارید به هیچ وجه انجام ندهید و لطفا عمل قطع ریشه توسط افراد متخصص این کار انجام پذیرد.

4- عمل قطع کردن ریشه ها که انجام شد باید عمل سیم پیچی ریشه و تنه گیاه آغاز شود که این عمل هم کاملا تخصصی می باشد. به علت این که گیاه انتخابی شما جوان می باشد و تنه منعطف است با عمل سیم پیچی به راحتی می توان فرم تنه و شاخه ها را به شکل مورد نظر تغییر داد.

انواع درختچه بونسای، سفارش بن سای زیبا، فروش بنسای زیبا و ارزان، آموزش نگهداری بونسای و پرورش بنسای در منزل

آموزش سیم پیچی کردن بن سای (wiring)

سیم پیچی کردن از مهم ترین عملیات در پرورش بن سای است. تنه گیاه و شاخه ها توسط سیم پیچ شدن به شکل نهایی مورد نظر تغییر می کنند. برای سیم پیچ کردن گیاه بن سای از سیم های مسی استفاده می کنند که به دور تنه و شاخه ها پیچیده می شود و با توجه به شیوه پرورش مورد نظر گیاه بن سای را وادار به رشد به شکل دلخواه می کند. معمولا عمل سیم پیچ کردن بن سای از قسمت پایینی شروع شده و به سمت قسمت های بالایی گیاه انجام می شود. 

از سیم های نازک تر برای شاخه های جوان تر گیاه استفاده می کنند و سیم هایی با ضخامت بیشتر برای تنه و شاخه های ضخیم تر استفاده می شود. عمل سیم پیچی کردن کاملا تخصصی بوده و باید با نهایت دقت انجام شود تا از شکسته شدن شاخه ها در اثر کشش بیش از حد یا زخمی شدن پوست تنه جلوگیری شود. 

سیم پیچی کردن گونه های مختلف گیاهی در فصل های مختلف انجام می شود مثلا سیم پیچی سوزنی برگان و مخروطی ها بهتر است در اواخر زمستان انجام شود و پهن برگان در اوایل فصل بهار. 

پس از سیم پیچی کردن کامل گیاه حدودا شش تا دوازده ماه بعد باید سیم ها از گیاه جدا شوند. اگر دیرتر اقدام به جداکردن سیم ها از گیاه کنید ممکن که سیم ها در پوست تنه فرو بروند و به تنه صدمه وارد شود. مرحله فرم دهی  و خم کردن شاخه ها و ایجاد شکل نهایی پس از مرحله سیم پیچی انجام می شود.

روش پرورش بن سای، نگهداری بونسای و تکثیر بنسای

آموزش انواع هرس بن سای

عمل هرس در کنترل ارتفاع درختچه بن سای و پرورش بن سای اهمیت زیادی دارد. شاخه ها، برگ ها و ریشه ها باید مرتب هرس شوند تا بن سای به شیوه پرورش موردنظر در آید. هرس کردن سرعت رشد و نمو بن سای را کاملا کنترل می کند.

هرس فرم دهی بن سای

هرس فرم دهی بر روی شاخه ها انجام می گردد، با سیم پیچی کردن گیاه می توان شاخه ها را فرم دهی کرد و شکل نهایی درختچه بن سای را ایجاد کرد.

پرورش بونسای، آموزش نگهداری بنسای و خرید بن سای

هرس شاخه بن سای

رشد شاخه های گیاه بن سای باید کنترل شده باشد تا شیوه پرورش بن سای که انتخاب کرده اید حفظ شود. به همین منظور باید شاخه ها با توجه به شیوه پرورشی هرس شوند. نکته ضروری در هرس شاخه این است که شاخه های اصلی باید حفظ شوند و شاخه های فرعی و اضافی حذف شوند.

آموزش نگهداری بونسای، هرس بنسای و فروش بن سای

هرس برگ بن سای

بهتر است گیاه بن سای دارای برگ های کمی باشد به علت این که هرچه برگ های بن سای بیشتر باشد گیاه رشد بیشتری خواهد داشت، از این رو حتما درختچه بن سای باید دارای برنامه هرس برگ باشد. هرس برگ های باید با توجه به شکل و شیوه نهایی پرورش بن سای باشد. هرس برگ باید طی چند مرحله انجام شود و به یک باره تعداد زیادی از برگ ها حذف نشوند، حذف شدید برگ ها باعث وارد شدن شوک به بن سای شده و به گیاه صدمه می زند. در هر مرحله هرس حتما از وسایل کاملا بهداشتی و ضدعفونی شده استفاده شود. ضمنا تمامی بخش هایی از گیاه که هرس می شوند با محلول های ضدعفونی کننده مخصوص گیاه ضدعفونی شوند.

آموزش هرس بونسای، نگهداری بن سای و تکثیر بنسای

هرس ریشه بن سای

عمل هرس ریشه معمولا باید یک بار در طول سال انجام شود، هرس ریشه از اصلی ترین اعمال در کنترل رشد گیاه است به همین دلیل حتما این کار باید توسط متخصص انجام گردد تا ریشه های اصلی قطع نشوند و به درختچه شوک وارد نشود. حتما در زمان هرس ریشه از وسایل کاملا بهداشتی و ضدعفونی شده استفاده شود که گیاه دچار قارچ نشود.

روش هرس بونسای، نگهداری بنسای و خرید بن سای

شرایط نگهداری بن سای

خاک بن سای

ترکیب خاک بن سای معمولا مخلوطی از پیت موس، کوکوپیت و پرلیت است که بتواند رطوبت لازم را در خود حفظ کند. خاک بن سای باید قابلیت نگهداری و ذخیره آب را داشته باشد و زهکشی مناسبی داشته باشد. ترکیب خاک گونه های مختلف گیاهی متفاوت است. سوزنی برگ ها به خاک هایی با زهکشی بالا نیاز دارند و پهن برگان به خاک هایی مرطوب نیاز دارند. اگر لازم بود که خاک گلدان را اصلاح کنید با افزایش شن به خاک می توانید زهکشی خاک را بیشتر کنید و افزایش رس موجب سنگین شدن خاک شوید.

کود دهی بن سای

به علت این که خاک های بن سای معمولا نسبت زیادی کوکوپیت و پرلیت دارند که عاری از مواد غذایی هستند، تامین مواد تغذیه ای و کوددهی برای بن سای ضروری می باشد. بهتر برای کوددهی بن سای از کودهای محلول در آب و مایع مخصوص بن سای تهیه کنید. کوددهی باید برنامه ریزی شده باشد و در فصول رشد انجام پذیرد. اگر کوددهی به اشتباه انجام شود و در هر وعده کوددهی میزان کوددهی بالا باشد گیاه مسموم شده و دچار سوختگی ریشه و برگ سوختگی می شود. کود های مایع که برای بن سای در نظر گرفته شده است دارای تمامی عناصر ماکرو و میکرو می باشند که نیاز های اصلی بن سای را تامین می کند. زمان کوددهی بن سای در اوایل فصل بهار می باشد که در این فصل گیاه وارد مرحله رشد شده و کوددهی می تواند به رشد درست گیاه کمک کند. کوددهی از فصل بهار شروع شده تا تابستان باید ادامه داشته باشد. اوایل فصل پاییز باید برنامه کوددهی لغو شود و به گیاه استراحت داده شود.

آبیاری بن سای

بن سای نیاز به آبیاری برنامه ریزی شده و منظم دارد. به هیچ عنوان بن سای نباید در معرض خشکی قرار بگیرد یا حالت غرقابی داشته باشد پس در زمان آبیاری دقت شود آب زیادی به گلدان داده نشود. روش صحیح آبیاری تا حدی است که خاک مرطوب شود و آب اضافی از زهکش گلدان خارج گردد. اکثر گیاهان از جمله بن سای در فصول گرم سال به آبیاری بیشتری نیاز داشته پس برای آبیاری به فصول دقت شود و در فصل زمستان از میزان آبیاری کم شود. به طور معمول در فصول گرم سال یک تا دو بار در هفته آبیاری برای بن سای کفایت می کند و در فصول سرد سال هر یک هفته یک بار.

نور بن سای

نور مستقیم آفتاب برای درختچه بن سای مناسب نبوده و موجب سوختگی برگ های گیاه می گردد. بن سای به مکانی با نور غیر مستقیم و کافی نیاز دارد. محیط بن سای باید روشن و دارای نور غیر مستقیم باشد. البته اگر در منزل محدودیت نور کافی دارید می توانید از انواع روش های مصنوعی و لامپ های فلورسنتی برای تامین نور مناسب استفاده کنید.

دمای بن سای

دمای منزل برای بن سای مناسب است. گل بن سای معمولا محیط هایی با دمای 19 تا 23 درجه را می پسندد و رشد مناسبی در چنین محیطی خواهد داشت. اگر بن سای در نزدیک پنجره قرار می گیرد حتما توجه کنید که اختلاف دمای شدید در فصول گرم و سرد را تجربه نکند و محیط متعادل باشد. اگر برای تامین نور از نورهای مصنوعی استفاده کنید دقت کنید با فاصله مناسب حباب های نوری قرار بگیرند تا گرمای زیاد گیاه را اذیت نکند.

رطوبت بن سای

برای تامین رطوبت بن سای بهتر است از روش جزیره در زیر گلدانی یا قرار دادن ظروف درباز پر از آب کنار گلدان استفاده کنید، البته اکثرا روش اسپری آب و غبارپاشی روی برگ های گیاه را توصیه می کنند که بهتر است این کار انجام نشود به علت این که اگر اسپری آب با آب کلردار و پر املاح باشد باعث ایجاد لک روی برگ ها می شود و همچنین اگر گیاه دچار بیماری شده باشد اسپری آب باعث می شود که بیماری به تمام قسمت های گیاه شیوع پیدا کند.

 آموزش نگهداری بونسای، پرورش بنسای، تکثیر بن سای

مراقبت های ویژه از درختچه بن‌سای

1- بن سای به آب کلردار حساس است، بهتر است برای آبیاری حتما از یک تا دو ساعت قبل آب را بیرون نگه دارید تا کلر آن ته نشین شود. میزان آبیاری گیاه به نحوی باشد که گیاه در کل مرطوب باشد و ریشه دچار تنش خشکی نشود.

2- معمولا ترکیب خاک بن سای مواد تغذیه چندانی ندارد پس بهتر است برای تقویت گیاه از کود مخصوص بن سای استفاده گردد.

3- برای این که شکل تربیتی که برای گیاه خود در نظر گرفتید ماندگاری داشته باشد لازم است که به طور مرتب گیاه هرس شود. 

4- بن سای به اختلاف دمای شدید حساس است در محیطی نگهداری شود که خیلی سرد یا خیلی گرم نباشد و از لحاظ دمایی در تعادل باشد.

5- بهتر است بن سای در فضای باز و بیرون نگهداری نشود. محیط بیرون دارای تغییرات دمایی بوده و نمی توان نور آن را کنترل کرد به همین جهت بن سای دچار آسیب جدی می شود.

نظرات بازدیدکنندگان